SZTUKA PRZEZ POKOLENIA - opracowanie warsztatów 23.01 w STO Tychy

 

„Dzieci mówią, my słuchamy” – takimi słowami podsumowujemy warsztaty otwierające cykl spotkań dotyczących tematu sztuki przez pokolenia. Myśląc o najmłodszych, często traktujemy ich jako słuchaczy – biernych, niezdolnych do własnej interpretacji czy analizy. Wierzymy, że trzeba im dokładnie wszystko objaśnić, pokazać, wszystkiego ich nauczyć, z kolei ich perspektywę infantylizujemy, nie do końca wierzymy w trafność ich spostrzeżeń. Dlatego, podczas tej części projektu, postanowiłyśmy na początku oddać głos właśnie im.

             Zajęcia zostały przeprowadzone w dwóch grupach – dla klasy 7 (13-14 lat) oraz dla grupy mieszanej (średnia wieku: klasa 5, 12 lat) i dotyczyły przede wszystkim interpretacji dzieł oraz przekazu jaki za sobą niosą.

          Rozpoczęliśmy od analizy dwóch fotografii: „Afgańskiej Dziewczyny” Steve’a McCurry’ego oraz „Pocałunku na Times Square” Alfreda Eisenstaedta. Zadaniem młodzieży było krótkie opisanie fotografii i nadanie mu tytułu – wśród propozycji dominowały: „Czerwony Kapturek” oraz „miłość w Nowym Jorku”. 

Co ciekawe, młodsza grupa, sama powiązała pierwszą fotografię z książką „To ja, Malala”, co pozwoliło nam dojść wspólnie do wątku kulturowo-religijnego, a na drugiej zauważyły zarówno nienaturalną i niewygodną pozę pielęgniarki oraz jako tło – marsz, paradę. Po opowiedzeniu historii wykonanych fotografii, omówiliśmy sam motyw kontrowersji – w życiu i sztuce.

W dalszej części przybliżyliśmy im motyw sztuki konceptualnej (nurtu eksponującego sam koncept, pomysł na dzieło), kubizmu (poszukującego nowych zasad budowy przestrzennej poprzez odrzucenie perspektywy i stosowanie geometrycznych uproszczeń) oraz salonu odrzuconych (wystawy dzieł odrzuconych przez jury paryskiego salonu, zorganizowanej na polecenie Napoleona III w 1863 roku w Paryżu). 

Zaproponowaliśmy przy tym również na krótkie zadanie kreatywne – każdy uczeń otrzymał fragment książki „Dziewczyna z pomarańczami” (Jostein Gaarder), jego zadaniem było wykreślenie słów tak, aby utworzyć nową całość, np. nadając jej inny kontekst lub sens.

Dziełem, które okazało się wywołać duże poruszenie na sali, była „Guernica” Pabla Picassa. Część hiszpańskojęzyczna grupy naprowadziła pozostałych na tematykę pracy – wojnę. Młodsza część odbiorców przystąpiła do energicznej wymiany spostrzeżeń, pytań i obserwacji dotyczącej fragmentów pracy.

Przyznanie dzieciom roli aktywnych uczestniczek i uczestników, zamiast traktowania ich jedynie jako biernych słuchaczy, jest kluczowe nie tylko dla rozwijania ich krytycznego myślenia i formułowania opinii, ale przede wszystkimi dla ich zrozumienia, jak ważny jest ich głos. Wykorzystanie różnych form sztuki, takich jak fotografie, malarstwo czy zadania kreatywne, pozwoliło na dostosowanie zajęć do różnych stylów uczenia się oraz rozwijanie różnorodnych kompetencji, natomiast umożliwienie rozmowy między różnymi grupami wiekowymi zainicjowało wymianę perspektyw i doświadczeń, co wzbogaca rozumienie sztuki wśród nas wszystkich. Wierzymy, że pozwolenie uczestni(cz)kom na samodzielne odkrywanie i analizowanie dzieł sztuki, a także uczestnictwo w zadaniach kreatywnych, sprzyja bardziej głębokiemu zrozumieniu i przyswajaniu wiedzy. Warsztaty, które angażują w interakcję i współpracę, budują społeczność, w której każda z uczestniczących osób czuję się zauważona, słuchana i ważna.

Warsztaty przygotowały i przeprowadziły Mar, Estera i Antosia.